Συμπτώματα ανεπάρκειας βιταμίνης Β12

Συμπτωματα έλλειψης βιταμίνης β12

Συμπτώματα ανεπάρκειας βιταμίνης Β12

Κατά τη διάρκεια δίμηνης  παρακολούθησης ενός 62χρόνου άνδρα,  αυτός παρουσίασε μουδιάσματα και μια αίσθηση «βελονισμού» στα χέρια του, πρόβλημα στα πόδια, σοβαρό πόνο στις αρθρώσεις, άρχισε να κιτρινίζει,  και να παρουσιάζει σταδιακά δυσκολία στην αναπνοή. Η αιτία σύμφωνα πάντα με έκθεση του Harvard σε συνεργασία με το Γενικό Νοσοκομείο της Μασαχουσέτης που  δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine ήταν  η ανεπάρκεια της βιταμίνης Β12.

Θα μπορούσε τα πράγματα να ήταν χειρότερα, καθώς  μια σοβαρή ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να οδηγήσει σε βαριά κατάθλιψη, παράνοια και παραισθήσεις.  Επίσης μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια μνήμης, ακράτεια, απώλεια της γεύσης και της όσφρησης  και πολλά άλλα.

Το ανθρώπινο σώμα χρειάζεται τη βιταμίνη Β12 μεταξύ άλλων για να φτιάξει τα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα νεύρα, DNA και να εκτελέσει λοιπές λειτουργίες.  Ο μέσος ενήλικας πρέπει να λαμβάνει 2,4 μικρογραμμάρια την ημέρα. Όπως  συμβαίνει με τις περισσότερες βιταμίνες έτσι και η βιταμίνη Β12 δε  μπορεί να παραχθεί από τον οργανισμό και έτσι θα πρέπει να λαμβάνεται από τις τροφές ή από συμπληρώματα.

Που βρίσκεται το πρόβλημα

Μερικοί άνθρωποι δεν καταναλώνουν αρκετή βιταμίνη Β12 για να καλύψουν τις ανάγκες τους, ενώ άλλοι δε μπορούν να την απορροφήσουν επαρκώς.  Με αποτέλεσμα, η έλλειψη της βιταμίνης Β12 να είναι σχετικά συχνή, ιδιαίτερα μεταξύ των ηλικιωμένων.

Ποιοι βρίσκονται σε κίνδυνο

Υπάρχουν πολλές αιτίες για την ανεπάρκεια της βιταμίνης Β12.  Παραδόξως,  οι δύο συχνότερες αιτίες είναι πρακτικές που υιοθετούνται για τη βελτίωση της υγείας.  Τέτοιες πρακτικές είναι η αμιγώς  χορτοφαγική διατροφή και οι χειρουργικές επεμβάσεις για απώλεια βάρους.

Τα φυτά δε σχηματίζουν τη βιταμίνη Β12.  Οι μόνες τροφές που μας δίνουν Βιταμίνη Β12 είναι το κρέας, τα αυγά, τα πουλερικά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και άλλα ζωικής προέλευσης τρόφιμα.  Δυστυχώς οι αυστηροί χορτοφάγοι βρίσκονται σε υψηλό κίνδυνο να παρουσιάσουν ανεπάρκεια  Β12,  εάν δεν τρώνε δημητριακά που έχουν εμπλουτισθεί με τη βιταμίνη αυτή ή εάν δεν λαμβάνουν συμπλήρωμα.  Τα άτομα  που έχουν προβεί σε συρραφή στομάχου ή άλλη χειρουργική επέμβαση προκειμένου να χάσουν  βάρους είναι επίσης πιθανό να έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης Β12.   Αυτό συμβαίνει επειδή οι επεμβάσεις αυτές  επηρεάζουν την  ικανότητα του οργανισμού να απορροφά  βιταμίνη Β12 από τα τρόφιμα.

Άλλες καταστάσεις που επηρεάζουν την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών, όπως η κοιλιοκάκη  ή η νόσος του Crohn, μπορεί επίσης να προκαλέσουν  προβλήματα  στη βιταμίνη Β12. Παρόμοια, η συχνή χρήση αντιόξινων φαρμάκων μπορεί επίσης να μειώσει την απορρόφηση της Β12.  Αυτό γίνεται μέσω της μείωσης του υδροχλωρικού οξέως στο στομάχι. Το  γαστρικό οξύ είναι απαραίτητο την απορρόφηση της  Β12.  Η κατάσταση αυτή είναι  πιθανότερο να συμβεί σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας,  λόγω της μειωμένης παραγωγής  του οξέος στο στομάχι.

Αναγνωρίζοντας την ανεπάρκεια της βιταμίνης B12

Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να αναπτυχθεί αργά,  προκαλώντας συμπτώματα που εμφανίζονται σταδιακά και εντείνονται με την πάροδο του χρόνου.  Μπορεί επίσης να κάνει την εμφάνισή της σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.  Λαμβάνοντας υπόψη την ποικιλία των συμπτωμάτων που μπορεί να προκαλέσει,  η κατάσταση αυτή μπορεί να αγνοηθεί ή να μπερδευτεί με κάτι άλλο.

Συμπτώματα ανεπάρκειας Β12
  • Περίεργες αισθήσεις, μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα χέρια, τα πόδια, ή τα πέλματα.
  • Δυσκολία στο περπάτημα (αστάθεια, προβλήματα ισορροπίας).
  • Αναιμία.
  • Μία οιδηματώδη , φλεγμαίνουσα  γλώσσα.
  • Κίτρινη χροιά δέρματος (ίκτερος).
  • Δυσκολία στη σκέψη και στο συλλογισμό (γνωστικές δυσκολίες) ή απώλεια μνήμης.
  • Παράνοια ή ψευδαισθήσεις.
  • Αδυναμία.
  • Κούραση.

Ένας έμπειρος γιατρός μπορεί να είναι σε θέση να ανιχνεύσει εάν υπάρχει ανεπάρκεια της βιταμίνης B12 με μια καλή συνέντευξη και φυσική εξέταση.  Η εξέταση αίματος κρίνεται απαραίτητη για να επιβεβαιώσει την κατάσταση.

Η έγκαιρη ανίχνευση και θεραπεία είναι σημαντική.  Ο  Dr Bruce Bistrian επικεφαλής του τμήματος κλινικής διατροφής στο Harvard συνεργαζόμενο με  το Beth Israel Deaconess Medical Center μας λέει: «Εάν η κατάσταση αυτή  αφεθεί χωρίς θεραπεία, η ανεπάρκεια μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα νευρολογικής φύσεως και αιματολογικές παθήσεις»

Λειτουργείστε προληπτικά

Είναι μια καλή ιδέα να ρωτήσετε το γιατρό σας σχετικά με τα επίπεδα της  βιταμίνης-Β12  εάν:

  • Είστε άνω των 50 ετών
  • Λαμβάνετε αναστολείς της αντλίας πρωτονίων (όπως το Nexium ή Prevacid) ή H2-ανταγωνιστές (όπως Pepcid ή Zantac)
  • Λαμβάνετε μετφορμίνη (φάρμακο του διαβήτη)
  • Είστε ένας αυστηρός χορτοφάγος
  • Έχετε  υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση απώλειας βάρους ή αντιμετωπίζετε  κάποια κατάσταση που παρεμβαίνει με την απορρόφηση της τροφής.

Μια σοβαρή ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να αντιμετωπισθεί με δύο τρόπους: Με εβδομαδιαία χορήγηση βιταμίνης Β12 σε ενέσιμη μορφή  ή καθημερινά σκευάσματα  B12 μεγάλων δόσεων.  Ενώ μια ήπια ανεπάρκεια Β12 μπορεί να διορθωθεί με ένα πρότυπο πολυβιταμινούχο συμπλήρωμα.

Σε πολλούς ανθρώπους, η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 μπορεί να προληφθεί.  Εάν είστε αυστηρά χορτοφάγος ή vegan, είναι σημαντικό να τρώτε ψωμί και δημητριακά εμπλουτισμένα με βιταμίνη Β12, ή να λαμβάνετε  ένα καθημερινό συμπλήρωμα. Ένα πρότυπο πολυβιταμινούχο παρέχει 6 μικρογραμμάρια,  υπερ-αρκετό  για να καλύψει τις καθημερινές ανάγκες ενός μέσου οργανισμού

Αν είστε άνω των 50 ετών, το Ινστιτούτο Ιατρικής της Αγγλίας συνιστά να λαμβάνετε  επιπλέον Β12 από ένα συμπλήρωμα, δεδομένου ότι μπορεί να μην είναι σε θέση ο οργανισμός σας  να απορροφήσει αρκετή βιταμίνη μέσω των τροφίμων.

Δεν αποτελεί θεραπεία

Το Διαδίκτυο είναι γεμάτο από άρθρα που εγκωμιάζουν τη χρήση της βιταμίνης Β12 για την πρόληψη της νόσου του Αλτσχάιμερ,  τις καρδιακές παθήσεις και άλλες χρόνιες παθήσεις.  Επίσης αναφέρουν ότι αντιστρέφει τη στειρότητα, την κόπωση, το έκζεμα, και έναν μακρύ κατάλογο άλλων προβλημάτων υγείας. Τα περισσότερα από αυτά βασίζονται σε κακά ή λανθασμένα αποδεικτικά στοιχεία.

Πάρτε για παράδειγμα τη νόσο Alzheimier  όπως μας λέει ο Dr.  Bistrian: «Παρά το γεγονός ότι υπάρχει μια σχέση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων της βιταμίνης Β12 και της  γνωστικής εξασθένησης,  εντούτοις κλινικές μελέτες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αφορούν σε άτομα με τη νόσο του Αλτσχάιμερ, δεν έχουν δείξει βελτίωση της νοητικής λειτουργίας, ακόμα και με δόσεις που φθάνουν τα 1.000 μικρογραμμάρια».

Προς το παρόν, είναι καλύτερα να λαμβάνετε αρκετή βιταμίνη Β12 για την πρόληψη μιας ανεπάρκειας, και να μην τη θεωρείτε ως θεραπεία για αυτό που σας απασχολεί.

Πηγή Harvard Medical School

Facebook Comments

Συντάκτης: Κρήνη Κωνσταντίνου

Είμαι η Κρήνη Κωνσταντίνου, ασκώ το επάγγελμα του διαιτολόγου εδώ και αρκετά χρόνια. Ενώ παράλληλα διδάσκω στα δημόσια και ιδιωτικά ΙΕΚ από το 2002. Είμαι αριστούχος των ΤΕΙ Αθήνας, στο τμήμα Αισθητικής και του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών στο τμήμα Διατροφής Διαιτολογίας με μεταπτυχιακές σπουδές στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο τμήμα τροφίμων.

Πως μπορούμε να βοηθήσουμε;