Οι τάσεις που επικρατούν στα τρόφιμα

τρανς λιπαρά, υδατάνθρακες, γλουτένη
Τρανς λιπαρά, υδατάνθρακες, γλουτένη 

Ο σημερινός άνθρωπος φαίνεται να ασχολείται τις τελευταίες δεκαετίες με ορισμούς όπως τρανς λιπαρά, υδατάνθρακες, γλουτένη. Θυμηθείτε πότε τα συσκευασμένα τρόφιμα άρχισαν να συνοδεύονται με τoυς ισχυρισμούς «χωρίς λιπαρά«.   Στη συνέχεια άρχισαν την εμφάνιση τους τρόφιμα με τους ισχυρισμούς  «χωρίς trans λιπαρά»  «χωρίς ζάχαρη» και «χαμηλά σε νάτριο«.  Στις  μέρες μας έχουμε τα  τρόφιμα χωρίς γλουτένη.

Ως επί το πλείστον, οι τάσεις που ακολουθούν οι  βιομηχανίες  τροφίμων αντανακλούν τα διατροφικά «μάντρα»  της εποχής και σχεδιάστηκαν για να βελτιώσουν την υγεία μας – ιδιαίτερα την υγεία της καρδίας μας.  Κατά πόσο οι προσπάθειες αυτές είναι επιτυχημένες;;;

Ακολουθεί μια ανασκόπηση των κυριότερων τάσεων τις τελευταίες δεκαετίες.

To τέλος των  τρανς λιπαρών

Όπως υποστηρίζει ο Dr. Willet,  η  μεγαλύτερη αλλαγή – και η μεγαλύτερη ιστορία επιτυχίας – είναι η αφαίρεση των τρανς-λιπαρών από τα επεξεργασμένα τρόφιμα. Η κύρια πηγή αυτών των επιβλαβών λιπαρών  είναι τα μερικώς υδρογονωμένα λίπη. Τα μερικών υδρογονωμένα λίπη για χρόνια υπήρξαν τα αγαπημένα της  βιομηχανίας τροφίμων  λόγω του χαμηλού κόστους, του εύκολου τρόπου χρήσης τους αλλά και γιατί είχαν μεγάλη διάρκεια ζωή. Για δεκαετίες, τα γρήγορα φαγητά που απατούσαν βαθύ τηγάνισμα, τα ψημένα προϊόντα,  τα κράκερς, τα τσιπς και η μαργαρίνη κατασκευάζονταν από μερικώς υδρογονωμένα έλαια.

Παρόλα αυτά τα τρανς-λιπαρά αυξάνουν την ανεπιθύμητη LDL χοληστερόλη, αυξάνουν τις πιθανότητες θρομβώσεων και τη φλεγμονή στο σώμα – όλοι αυτοί οι παράγοντες αυξάνουν τον  κίνδυνο καρδιακής νόσου. Το 2003, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) άρχισε να απαιτεί από τους κατασκευαστές να αναγράφουν την ένδειξη «τρανς λιπαρά» στην ετικέτα Nutrition Facts για να ευαισθητοποιήσουν τους καταναλωτές. Ως αποτέλεσμα, πολλές εταιρείες επέλεξαν να σταματήσουν να χρησιμοποιούν στα προϊόντα τους τα trans-λιπαρά .   Τον Ιούνιο του 2018, χάρη στην πολυαναμενόμενη απόφαση του FDA,  φαίνεται να απαγορεύεται εντελώς η χρήση των τρανς λιπαρών στα τρόφιμα. 

Ο όλεθρος των υδατανθράκων

Τη δεκαετία του 1980 έκαναν την εμφάνιση τους τα προϊόντα χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, τα οποία αποδείχθηκαν ότι είχαν απροσδόκητες – και πολύ ανθυγιεινές – συνέπειες στην υγεία. Ακολουθώντας το διατροφικό δόγμα των καιρών,  οι βιομηχανίες τροφίμων αφαίρεσαν το  λίπος από τα προϊόντα τους και  συχνά  το αντικαθιστούσαν με εξευγενισμένους υδατάνθρακες, όπως λευκό αλεύρι και ζάχαρη. Οι Αμερικανοί άρχισαν επίσης να τρώνε περισσότερους υδατάνθρακες (ζυμαρικά,  πατάτες,   λευκό ψωμί και  επιδόρπια με ζάχαρη). Η κατανάλωση ωστόσο λιγότερου λίπους,  δε φαίνεται να βοηθά στην απώλεια βάρος. Και οι δίαιτες με υψηλή περιεκτικότητα σε εξευγενισμένους υδατάνθρακες μπορεί να συμβάλλει  στην αύξηση του σωματικού βάρους και να προωθεί το διαβήτη τύπου 2 και τις καρδιακές παθήσεις.

Όπως ισχύει και με τα λίπη,   έτσι και με τους υδατάνθρακες | ορισμένοι υδατάνθρακες είναι πολύ πιο ωφέλιμοι από  άλλους. Οι καλύτερες επιλογές περιλαμβάνουν μη επεξεργασμένα  ή ελάχιστα επεξεργασμένα προϊόντα ολικής άλεσης, όπως ψωμί ολικής αλέσεως ή σίκαλης, καστανό ρύζι,  πλιγούρι, βρώμη, καλαμπόκι.

Τι γίνεται με τα δημητριακά | τα αποφεύγουμε γιατί περιέχουν γλουτένη;

Μερικοί κόκκοι – συμπεριλαμβανομένων του σιταριού, του κριθαριού και της σίκαλης – περιέχουν γλουτένη, μια πρωτεΐνη στην οποία ο κόσμος τελευταία έχει στρέψει την προσοχή του | όχι για καλό.  Όπως μας λέει ο Dr. Willet «Οι δίαιτες χωρίς γλουτένη αποτελούν τελευταία  μεγάλη τάση,  εντούτοις δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να υποστηρίζουν ότι αυτές οι  δίαιτες είναι κατάλληλες για τους περισσότερους ανθρώπους,  εξαίρεση αποτελούν τα  άτομα με κοιλιοκάκη, τα οποία αντιστοιχούν περίπου στο 1% του πληθυσμου».

Και συνεχίζει λέγοντας ότι «πολλοί Αμερικανοί πιστεύουν ότι μια δίαιτα χωρίς γλουτένη θα μπορούσε να βελτιώσει την υγεία τους. Στην πραγματικότητα, το αντίθετο μπορεί να ισχύει. Μια πρόσφατη μελέτη του Χάρβαρντ διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που αποφεύγουν τη γλουτένη ενδέχεται να καταναλώνουν λιγότερα προϊόντα ολικής άλεσης. Επίσης, τα  συσκευασμένα προϊόντα χωρίς γλουτένη μπορεί να έχουν περισσότερη ζάχαρη, λίπος και αλάτι από τα αντίστοιχα που περιέχουν γλουτένη. Οι δίαιτες χωρίς γλουτένη δεν είναι κατά βάση κακές, αλλά ο τρόπος με τον οποίο έχουν μεταφραστεί και εφαρμοσθεί στη μέση διατροφή δεν είναι απαραίτητα σωστές.  Οι άνθρωποι που χρειάζονται ή θέλουν να αποφύγουν το σιτάρι πρέπει να είναι σίγουροι ότι θα τρώνε δημητριακά  χωρίς γλουτένη, όπως καστανό ρύζι, βρώμη,  φαγόπυρο και κινόα.»

Αλάτι | παραμένει ακόμη σε μεγάλες συγκεντρώσεις

Το 2016, ο FDA πρότεινε  στη βιομηχανία τροφίμων κάποιες κατευθυντήριες γραμμές ώστε να μειωθεί η ποσότητα του νατρίου στα τρόφιμα.  Η περίσσεια νατρίου (η οποία ενώνεται με χλωριούχο άλας για να σχηματίσει αλάτι) συνδέεται με υψηλή αρτηριακή πίεση, καρδιακά  και εγκεφαλικά επεισόδια. Ο μέσος Αμερικανός τρώει περίπου 50% περισσότερο νάτριο από αυτό που οι ειδικοί της διατροφής συστήνουν, και ένα μεγάλο μέρος του, είναι ήδη στο φαγητό τους πριν φτάσει στο τραπέζι.

Ο χρόνος θα δείξει εάν οι οδηγίες του FDA θα κάνουν τη διαφορά. Ωστόσο, μια πρόσφατη μελέτη υποδηλώνει ότι έχουμε προχωρήσει προς τη σωστή κατεύθυνση: η μέση ποσότητα νατρίου που έφτασε στα νοικοκυριά από συσκευασμένα τρόφιμα και ποτά μειώθηκε κατά 400 mg  κατά άτομο μεταξύ 2000 και 2014

Πηγή Harvard Medical School

Facebook Comments

Συντάκτης: Κρήνη Κωνσταντίνου

Είμαι η Κρήνη Κωνσταντίνου, ασκώ το επάγγελμα του διαιτολόγου εδώ και αρκετά χρόνια. Ενώ παράλληλα διδάσκω στα δημόσια και ιδιωτικά ΙΕΚ από το 2002. Είμαι αριστούχος των ΤΕΙ Αθήνας, στο τμήμα Αισθητικής και του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών στο τμήμα Διατροφής Διαιτολογίας με μεταπτυχιακές σπουδές στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών στο τμήμα τροφίμων.

Πως μπορούμε να βοηθήσουμε;

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο